Cao độ này gọi là Karman Line là gì?
The Kármán Line: Where does space begin?
Ngày xưa cuộc đua lên không gian là giữa hai siêu cường Mỹ-LX. Bây giờ là giữa các trịu phú Richard Branson (Virgin) và Jeff Bezos (Amazon). Hai vị này đang đua nhau mở dịch vụ thu bộn tiền chở khách lên không gian.
Hôm nay qua (11/07/2021) Branson (Virgin) và đồng nghiệp đã bay trên phi thuyền VSS Unity lên đến đọ cao 86 km. Đối với NASA (Mỹ) thì cao quá 50 miles (80 km) là được coi như ra ngoài bầu khí quyển, tức là đã vào không gian!
Bezos (Amazon) thì tới 20/7/2021 mới bay trên phi thuyền New Shepard của mình.
In this photograph captured by an astronaut aboard the International Space Station on July 31, 2011,
the oblique angle reveals the layers of Earth’s atmosphere,
along with a thin crescent Moon illuminated by the Sun sitting below the horizon.
NASA Earth Observatory
Vậy coi bộ Branson đã đánh bại Bezos, đi vào không gian đầu tiên?
Chưa chắc à nghen!
Khác với NASA, Liên hiệp Hàng không Quốc tế (Fédération Aéronautique Internationale, FAI, cơ quan thế giới có trụ sở tại Thuỵ Sĩ ) định nghĩa ranh giới giữa khí quyển và không gian là ở cao độ 100 km, so với mực nước biển trung bình của Trái Đất. Cao độ này gọi là Karman Line. Những phi công, chuyên gian nhiệm vụ và người nào vượt qua ranh giới này chính thức được coi là phi hành gia.
Vì vậy hai ngày trước chuyến bay của Branson (Virgin, công ty Blue Origin) Bezos (Amazon) đã tuýt (Twitter): “Ngay từ đầu, [phi thuyền của chúng tôi] New Shepard (Amazon) đã được thiết kế để bay phía trên đường Kármán để cho không ai có thể nghi ngờ thắc mắc thành tích của các phi hành gia của chúng tôi. Đối với 96% dân số thế giới, không gian bắt đầu ở cao độ 100 km, là đường Kármán được quốc tế công nhận.” Hehehe
Vậy ai đúng?
Kármán Line đặt tên theo kỹ sư Theodore von Karman, ông này tính rằng máy bay có cánh (tức là không phải trực thăng hay hỏa tiễn) thì chỉ bay NGANG được ở cao độ dưới 84 km. Cao hơn nữa thì không khí quá loãng để có thể bay ngang (chính xác là bay trong quỹ đạo) nếu chỉ dựa vào sức đỡ của không khí.
84 km thì hơi khó nhớ, nên NASA lấy cao độ 50 miles hay 80 km, còn FAI lấy cao độ 100 km làm ranh giói của không gian!
Branson (Virgin) đã bay lên tới 86 km, vượt qua ranh giới theo tính toán của von Karman, nên chắc sẽ không ai “đặt dấu hoa thị cạnh tên” ông (put an asterisk besides his name – ngày xưa dùng dấu hoa thị để đánh dấu những gì chưa chắc chắn, cần bàn thêm).
The Kármán line is widely considered the “edge of space,” but it’s really an inner edge. Earth’s atmosphere continues far beyond.
Nguồn,
https://astronomy.com/news/2021/03/the-krmn-line-where-does-space-begin?utm_source=asyfb&utm_medium=social&utm_campaign=asyfb&fbclid=IwAR3BNccyz4eyhcXZVDCqOLavhsRpJK_DYBwl5YNMeU_a1wI2foE5EK4N1wA
https://www.facebook.com/VietWeather.vn/posts/112917367726317
https://tinhte.vn/thread/chi-mot-gio-nua-richard-branson-se-tro-thanh-vi-ty-phu-dau-tien-bay-vao-khong-gian.3363028/
